Çocuklarda ve ergenlerde dürtü kontrolü

0 13

Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, çocuklarda dürtü denetimi ile ilgili kıymetli bilgiler vererek ailelere tavsiyelerde bulundu.

İçinde bulunduğu yaşa ve bilişsel gelişime nazaran çocuklara dürtü denetiminin öğretilebildiğini tabir eden Aydoğdu, “Öncelikle ayrıntılı bir psikiyatrik muayeneden geçtikten sonra çocuk psikiyatristinin uygun gördüğü tedaviye ek olarak neden-sonuç alakasını kurabilme ve hazzı erteleyebilme çalışmaları yapılmalı. Çocuğa dürtü denetimini öğretmek vakit içerisinde ve çocuğun da tecrübeleri sonucu olabiliyor.” dedi.

Farklı rahatsızlıklar eşlik edebiliyor

Aydoğdu, dürtü denetimi sağlayamayan çocuklarda çoğunlukla öteki sorunların de eşlik ettiğini söyledi ve kelamlarına şöyle devam etti:

“Dürtü denetimi sorununa dikkat eksikliği ve hiperaktivite üzere birçok rahatsızlık eşlik edebiliyor. Çocuğun ek teşhisine nazaran de nasıl davrandığı değişebiliyor. DSM teşhis kriterlerine baktığımızda dürtü sorunu yaşayan çocukların kendileri yahut öbürleri için ziyanlı olan birtakım aksiyonları gerçekleştirme isteklerine ya da dürtülerine karşı koymayı başaramadıklarını görebiliriz. Yaptıkları işte planlı ya da plansız olabiliyorlar. Hareketten evvel gitgide artan bir tansiyon ve kasvet duygusu yaşıyorlar. Aksiyonu gerçekleştirmekten ötürü bir tatmin ve rahatlama duygusu sağlanıyor. Hareketten sonra suçluluk ya da pişmanlık hissedebiliyor ya da hissetmeyebiliyorlar.”

Ebeveynlerin bu etapta net ve sonlandırıcı olmaları gerektiğini vurgulayan Aydoğdu, “Ayrıca çocuklarıyla konuşmalı ve hareketlerinin sonuçları üzerinden çocuklarına yol gösterici olmalılar. Dürtü bozukluğunun cinsleri ve eşlik eden öteki rahatsızlıklar olma ihtimali yüksek olduğu için aileler çocuklarını kesinlikle bir çocuk ergen psikiyatri uzmanına götürmeli, uzman takviyesi ve yönlendirmeleri üzerinden davranış haritaları oluşturulmalı.” tavsiyesinde bulundu.

Şiddet uygulanmamalı

Aydoğdu, “Yapılan çalışmalar şiddet ve daha çok bir psikiyatrik hastalığın temelinde dürtü denetim bozukluğunun olduğunu gösteriyor” dedi ve kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Çocuğun yaşına bağlı olarak denetim çalışmaları yapılmalı, uzmanlardan alınan geri bildirim ve yönlendirmeler ile ailelerin yol haritası oluşturulmalı. Bu süreçte çocuğa şiddet uyguladığı için şiddet uygulamak yahut ceza vermek çocuğun öfkesini arttırabiliyor. Bu sebeple farmakolojik ve terapötik ilgi sonucunda aile davranışlarını belirlemeli.”

Çocukların dilek ettikleri bir şeyi çabucak o an elde etmek gayesiyle yahut istedikleri davranışı erteleyemedikleri için çabucak o an aksiyona geçmek istemeleri sonucunda istenmeyen olayların yaşanabildiğini kaydeden Aydoğdu, “Okulda kurallara uyamadıkları için öğretmenleri ve arkadaşları tarafından etiketlenebiliyorlar. Çoğunlukla arkadaşlarının istemedikleri yahut kızdıkları davranışları yaptıkları için arkadaş etrafı tarafından dışlanıyorlar.” dedi.

Dürtü denetim bozukluğuna karşı oyun terapisi ve bilişsel davranışçı terapi prosedürleri ile çalışılabildiğini tabir eden Aydoğdu, “Yöntemlerin temel gayesi çocukların toplumsal normlara uyabilmesine yönelik davranış kalıplarının kazandırılmasını oluşturuyor.” diye konuştu.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.