Beyin tümörlerinde psikoloji göz ardı edilmemeli

0 33

Beyin, Hudut ve Omurilik Cerrahı Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, beyin tümörleri ve hastaların hastalıklarını kabullenme süreçlerine ait değerlendirmelerde bulundu.

Kanserlerin insan vefatları ve rahatsızlıkları bakımından en üst sıralarda yer alan, her geçen gün daha da yaygınlaşan bir hastalık kümesi olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Kanserler yapılarına, orijin aldıkları hücrelere, organlara ve hücre çoğalma suratına nazaran çok farklı tipte ve derecelerde olabilirler. Beyin tümörleri de tüm kanserler içinde kıymetli bir alt başlık oluşturdukları için hem hastayı hem de yakınlarını fizikî ve duygusal olarak çok ağır etkileyen sıkıntı bir hastalık olarak tanımlanmalıdır. Beyin tümörleri aslında 100’ün üzerinde farklı tümörü kapsıyor. Bunların içinde son derece uygun huylu ve tam olarak tedavisi imkanlı tümörler olabildiği üzere son derece meşakatli, yıllarca sürebilen, tekrarlayan ameliyatları, ışın tedavilerini, ilaç tedavilerini gerektiren makûs huylu tümörlerin varlığından da bahsedebiliriz. Kuşkusuz bu güçlü ve yorucu tedavi süreci, hastayı fizikî olarak etkilediği kadar ruhsal bakımdan da etkiliyor ve derinden sarsıyor.” diye konuştu.

Reaksiyonlar şahıstan bireye değişebiliyor

Kanser hastalarının gösterdiği reaksiyonların şahıstan bireye değiştiğini belirten Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Kanser tanısı koyulan kişi evvel şaşırıyor, inanamıyor, ne olduğunu anlayamıyor ve durumu inkar etme eğilimine giriyor. ‘Acaba bir yanlışlık mı var?’ diye soruyor. Hasta öfkeye kapılıyor ve sonrasındaki yansısı çoğunlukla ‘neden ben!” biçiminde oluyor. Gerçeği reddetme, aslında gerçeğin yarattığı telaş, panik ve çaresizlik hislerine karşı geliştirilmiş bir savunmadır. Beraberinde kızgınlık ve isyan vardır. Hasebiyle hastanın bu reaksiyonu hayli derin ve içerikli oluyor.” dedi.

Bireylerin hayat sistemi altüst oluyor

Hastaların genel olarak yok olma tehdidi, kayıp algısı, ayrılık ve mevt kanıları ile vefatı ensesinde hissetme üzere his ve niyetlerin yarattığı bunaltı bozukluğunun temel belirtilerini gösterdiğini belirten Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Hastanın belirli bir sistem içinde sürdürdüğü ve ileriye yönelik öngördüğü hayat sistemi altüst olduğu için artık denetimi kaybediyor lakin duruma belirsizlik hakim olsa da bu ruhsal durum uzun sürmüyor. Hasta bir yandan da tahlil arayışı içine giriyor.” diye konuştu.

Tahlil arayışı evresinde hastanın, gerçeği yavaş yavaş kabullenme sürecine girdiğini kaydeden Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, bunu çeşitli rasyonalizasyon ve ahenk uğraşları geliştirdiği devrin izlediğini belirterek kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bu periyotta hastalar tasayı yok etmek ya da hiç değilse bastırabilmek için inkar, zıt duruş, olumlu niyetler geliştirmek, kendine nazaran nedensellik bağları kurmak ve tahliller üretme üzere karşılıklar geliştiriyor. Böylelikle hastada sıklıkla ahenk ve hastalıkla çaba devri başlıyor. Bu devir beyin tümörlü hastalarda çok koşturmacalı, çoğunlukla ağır meşakkat gerektiren, ağrılı, yıkıcı – tüketici, kısıtlamalarla dolu, ömürde birinci sefer tanınan ve yaşanan bir periyottur. Hastanın artık gerçeği kabullenip gücünü ve ruhsal gücünü yeni hayatına yönelttiği ahenk periyodu olduğunu da söyleyebiliriz. Hastalığı ile birlikte yaşamaya çalışırken inanç ve istikrar arayışı içinde oluyorlar.”

Öte yandan hastanın vücudunda de hem hastalığın hem de tedavilerin ortaya çıkardığı son derece karmaşık bir akış içinde yeni normal’in geliştirilmesi gayreti olduğunu tabir eden Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Hekimlerin bu son derece kararsız, değişken olabilen devirde ana nazaran fizikî, ruhsal durumu çözümleyip hasta ile münasebetinde hastanın tedavisi için gereken olumlu his, fikir ve umudu yükseltecek yanlışsız tavır, kelam ve davranışı göstermesi gerekiyor. Sonrasında hastalık çok farklı seyredebiliyor. Şayet olumlu bir istikamette ilerliyorsa yeni istikrarın oluşumu daha da güçleniyor ve hasta yeni olağan tertibini oluşturabiliyor. Lakin olumsuz durumlar hastayı reaktif depresyona sokabiliyor. Ekseriyetle ‘ne olacaksa olsun’ şeklinde tezahür eden tükenme, isyan, hatta tedaviye uyumsuzluk ve tedaviyi reddetme ortaya çıkabiliyor. Hastalığın seyrine nazaran çok farklı psişik manifestasyonlar görülebiliyor. Bu periyot artık hastanın tüm hayatını gözden geçirerek vardığı sağlıklı ya da berbata gidişin yarattığı tepkisel patolojik bir psişik haldir.” dedi.

Daha düzgün sonuç için tedavide psikiyatri de yer almalı

Kanser şemsiyesi altında beyin tümörlerinde de kuşkusuz çabucak tüm kanser hastalarında geçerli olduğu formda cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, çeşitli ilaç ve genel takviye tedavileri ile birlikte tedavi sürecinin yürütüldüğünü belirten Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Beyin tümörlü hastalarda ortaya çıkan ağır, derinlikli ve kapsayıcı ruhsal etkilenme son derece olağan ve yaygın olmakla birlikte ne yazık ki hastalığın tedavisi istikametinden de olumsuz tesirlere sahiptir. Bu nedenle, beyin tümörü hastalarında da daha yeterli sonuçların alınması için tedavi protokolünün içinde psikiyatri de yer almalı.” sözlerini kullandı.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.